NHIỀU TÀI SẢN TÀI CHÍNH BỐC HƠI. TRUMP SẼ TẠO RA SUY THOÁI KINH TẾ MỸ ?

1. Vì sao thanh khoản thiếu hụt khiến tài sản bốc hơi?

Gần đây, vào những tháng cuối năm 2025, rất nhiều các loại tài sản bốc hơi, từ tài sản rủi ro như BITCOIN, Chứng khoán Mỹ hay kể cả Vàng cũng đều giảm mạnh. Vậy lý do đến từ đâu ? Câu trả lời đến từ câu chuyện thanh khoản ở Mỹ mà tổng thống TRUMP đang là trọng tâm của nhiều vấn đề! Và để hiểu điều này, nđt cần nắm rõ 3 khái niệm quan trọng: QE, QT và TGA.

---

2. QE là gì?

• Bộ Tài chính Mỹ phát hành trái phiếu → các ngân hàng thương mại mua.
• Sau đó Fed mua lại các trái phiếu này từ ngân hàng → Fed bơm tiền thẳng vào hệ thống ngân hàng.
• Đây gọi là QE.

Giai đoạn 2020–2021 QE diễn ra rất mạnh, tạo nên “sóng thần” tăng giá tài sản: chứng khoán, vàng, Bitcoin… kéo dài đến tận 2025. Trông giai đoạn đó Bảng Cân Đối của FED tăng rất mạnh từ 2020 – 2022
.

---

3. QT là gì?

• Sau khi Fed đã mua trái phiếu trong thời kỳ QE, đến ngày đáo hạn Fed để trái phiếu tự đáo hạn và thu tiền về.
• Fed không dùng số tiền này để tiếp tục mua tài sản tài chính → bản chất là hút tiền khỏi hệ thống.
• Và đó gọi là QT

QT bắt đầu từ 2022 khiến bảng cân đối của FED thu hẹp từ thời điểm đó và dự kiến kết thúc ngày 1/12/2025 sắp tới! Trong phần lớn giai đoạn QT, thanh khoản Mỹ vẫn dư thừa vì lượng tiền QE năm 2020 quá lớn, nên tài sản vẫn tiếp tục hưởng lợi và tăng giá.

Nhưng gần đây, nhiều tài sản đã định giá quá cao trong khi lạm phát chưa đủ thấp để Fed hạ lãi suất. Tiền bị rút khỏi hệ thống nhưng chưa có dấu hiệu quay lại, khiến QT xóa đi gần hết những hiệu ứng tích cực của QE.
Việc Fed bất ngờ dừng QT sớm hơn kế hoạch cho thấy đã có những phản ứng tiêu cực khi thanh khoản của Mỹ yếu đi.

---

4. Tình trạng thanh khoản hiện tại đang suy yếu

Có thể thấy trong bảng cân đối kế toán của Fed vào lúc này: Fed đang QT mạnh, khiến dự trữ (bank reserves) của các ngân hàng thương mại tại Fed giảm đáng kể.
Dự trữ bình quân tuần đã giảm về mức ~2.800 tỷ USD – vẫn tạm chấp nhận được nhưng không còn dư dả. Một số chuyên gia cho rằng nếu số dư này rơi xuống dưới 2.500 tỷ USD, hệ thống sẽ chịu áp lực lớn. Và điều quan trọng mà giới đầu tư quan tâm là khi nào thanh khoản sẽ tăng trở lại, khi mà FED đã dừng QE lâu rồi. FED sẽ chọn công cụ và thời điểm nào để có thể bơm tiền ra nền kinh tế ?

---

5. Khi hệ thống thiếu thanh khoản, ngoài QE còn cách nào bơm tiền?

Vẫn có những kênh bơm tiền khác ngoài QE:

(1) Tiền chảy ra từ RRP

Năm 2023–2024, dù Fed đang QT, thanh khoản vẫn tăng mạnh vì tiền được rút khỏi Reverse Repo (RRP) và trở lại hệ thống.
Tuy nhiên đến nay, RRP đã gần về 0 → Fed không thể bơm thêm thanh khoản được từ kênh này nữa.

(2) Fed hạ lãi suất

Hạ lãi suất giúp kích thích tiêu dùng và vay mượn của doanh nghiệp – người dân.
Tuy nhiên quá trình hạ lãi suất hiện đang chậm, Fed vẫn thận trọng với lạm phát nên cũng không thể nhanh chóng đưa lãi suất về 0% như kỳ vọng của số đông nđt.

(3) Chi tiêu ngân sách của Chính phủ Mỹ

Khi Chính phủ Mỹ chi tiêu, tiền lập tức chảy ra nền kinh tế → thanh khoản cải thiện.
Do chính sách tiền tệ đang bị giới hạn, chính sách tài khóa (mà Chính phủ nắm) trở thành yếu tố quan trọng nhất lúc này và sẽ được phân tích kỹ hơn ở phần dưới.

---

6. TGA là gì và liên quan ra sao?

Khi Bộ Tài chính phát hành trái phiếu kho bạc, tiền thu về sẽ chảy vào TGA (Treasury General Account) – tài khoản của Bộ Tài chính tại Fed. Hiểu nôm na: đây là “tài khoản ngân hàng” của Chính phủ Mỹ.

Hiện TGA đang tăng và chưa quay lại xu hướng giảm, cho thấy chính phủ thu tiền nhiều hơn chi tiêu. Nghĩa là Chính phủ Mỹ đang hút tiền khỏi hệ thống thay vì bơm tiền.

Nguyên nhân có thể do:

• Chính phủ đóng cửa thời gian qua nên chưa thể giải ngân, hoặc
• Thời điểm mùa vụ thu thuế cuối năm.

Nhưng quan trọng nhất là: Chính Phủ chi tiêu → thanh khoản sẽ quay lại thị trường.
Và việc chi tiêu này phụ thuộc vào chính quyền TRUMP.

---

7. Tại sao “thành bại tại TRUMP”?

• QE đã hết dư địa vì QT đã hút gần cạn.
• RRP cũng đã cạn.
• Fed chưa thể hạ lãi suất nhanh vì lạm phát.

Như vậy lúc này chỉ còn TGA – tức chi tiêu ngân sách của chính phủ.

Nếu TGA giảm mạnh (CP chi tiêu lớn), thanh khoản sẽ được bơm ra thị trường.
Nếu TGA tiếp tục tăng, thị trường sẽ thiếu thanh khoản và tài sản có thể giảm sâu.

Trump có thể lựa chọn:

• Đẩy kinh tế vào suy thoái hoặc thậm chí khủng hoảng → để tạo lý do dùng QE hoặc kích thích tài khóa mạnh.
• Hoặc bơm thanh khoản dồi dào ngay lập tức qua chi tiêu ngân sách.

Ngoài ra, con trai Trump được cho là đang có ảnh hưởng rất lớn trên thị trường crypto. Vì vậy crypto giảm mạnh hơn các thị trường khác là điều có thể hiểu được, và nó có thể là “indicator” sớm cho nhiều loại tài sản khác.

---

8. Câu hỏi quan trọng

Liệu Trump có muốn để thanh khoản thị trường sụp hẳn để gom tài sản giá rẻ và tạo “game” mới hay không? Với một tổng thống mang tư duy kinh doanh, mọi khả năng đều có thể xảy ra.